संकल्पना टिपणे १: व्यस्त चलनाची व्याख्या आणि मूलभूत गुणधर्म

१. व्यस्त चलनाची व्याख्या
जर दोन राशी $x$ आणि $y$ अशा प्रकारे बदलतात की त्यांचा गुणाकार नेहमी स्थिर राहतो ($x \times y = k$), तर $x$ आणि $y$ मध्ये व्यस्त चलन (Inverse Variation) आहे असे म्हणतात.
- चिन्ह: $x \propto \frac{१}{y}$.
- सूत्र:
२. समचलन आणि व्यस्तचलनातील फरक
| वैशिष्ट्य | समचलन (Direct) | व्यस्तचलन (Inverse) |
|---|---|---|
| संबंध | $x$ वाढल्यास $y$ वाढतो | $x$ वाढल्यास $y$ घटतो |
| स्थिरांक | गुणोत्तर स्थिर: $\frac{x}{y} = k$ | गुणाकार स्थिर: $x \cdot y = k$ |
| सूत्र | $\frac{x_१}{y_१} = \frac{x_२}{y_२}$ | $x_१ y_१ = x_२ y_२$ |